Ana sayfa / Havza / Dernekpazarı
Dernekpazarı
Yetmiş sekiz kilometrekareyle Trabzon'un en küçük ilçesi. Solaklı vadisinin ortasında, Of ile Çaykara arasında bir eşik.
Künye
| Bağlı olduğu il | Trabzon |
|---|---|
| Yüzölçümü | 78 km² (ilin en küçük ilçesi) |
| Merkez rakımı | 190 m |
| Nüfus | 3.959 (2024, ADNKS) |
| İlçe oluş tarihi | 1990 |
| Trabzon merkeze | ≈ 70 km |
| Komşular | Of (kuzey), Çaykara (güney), Hayrat (doğu), Sürmene (batı) |
İdari serüven
Dernekpazarı'nın idari geçmişi, havzadaki bölünmelerin ne kadar dalgalı olduğunu gösteren iyi bir örnektir.
Osmanlı idaresi
Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon ve yöresini almasıyla Osmanlı topraklarına katılır. Of kazası içinde yer alır.
Tahrir kaydı
Bu tarihli tahrir defterlerinde Çaykara ile birlikte yalnızca on köy kayıtlıdır. Yukarı vadi henüz seyrek yerleşimlidir.
Bucak merkezi
Of ilçesine bağlı bucak merkezi hâline gelir.
Köye dönüş
Çaykara ilçe olunca Of'tan ayrılır ve köy konumuna düşürülür. İdari kademede geriye gidiş.
Yeniden bucak
Bir yıl sonra bucak statüsü iade edilir. Bu statüde kırk yıl kalacaktır.
İlçe
Hayrat ile aynı yıl ilçe statüsü kazanır.
Coğrafya
İlçe, Of ile Çaykara arasında, Solaklı Deresi üzerinde kurulmuştur. Uzungöl vadisinden gelen Solaklı'yı burada Holo Deresi besler; birleşen su Of üzerinden Karadeniz'e ulaşır. Coğrafi yapı tamamen dağlık ve engebelidir.
Merkez rakımı 190 metredir; yükselen kesimler dışında ılıman bir iklim görülür. En fazla yağış ilkbaharda düşer — bu, havzanın geri kalanından farklı bir noktadır; Of'ta ve kıyı kuşağında yağış zirvesi sonbahardadır.
Küçük olmak
Dernekpazarı, Trabzon'un hem yüzölçümü hem nüfusu bakımından en küçük ilçesidir. 2024 ADNKS verilerine göre nüfusu 3.959'dur — Of'un onda birinden az, Çaykara'nın dörtte biri kadar.
Bu ölçek, ilçeyi havzanın diğer üçünden farklı bir konuma yerleştirir. Kendi başına bir çekim merkezi oluşturacak nüfusu ve ekonomisi yoktur; buna karşılık Of–Çaykara–Uzungöl hattının tam ortasında durur. Vadi yolundan geçen herkes Dernekpazarı'ndan geçer.
Bu geçiş konumu, ilçenin en gerçekçi ekonomik imkânıdır. Uzungöl'e giden ziyaretçi akışının bir bölümünün burada durması — yemek, kahve, kısa mola — küçük ölçekli ama sürekli bir gelir anlamına gelir. Of için de geçerli olan aynı sorun burada daha keskin yaşanır: yolun üzerinde olmak, yolun durağı olmakla aynı şey değildir.
Vadi yolunda
İlçe, kendi başına bir gezi programı gerektirmez; ancak Solaklı vadisini çıkanlar için doğal bir mola noktasıdır. Vadi tabanında dere, yol ve yerleşimin yan yana dizildiği dokuyu en iyi buradan görebilirsiniz.
Of'tan Uzungöl'e giden güzergâhın yaklaşık ortasındadır; bir gün içinde vadiyi çıkıp inecekler için makul bir duraklama yeri sunar. Güzergâh ayrıntıları Rota Önerileri sayfasındadır.