40°56′42″K 40°15′52″D Rakım 10 m → 3300 m 258 km²

Deniz bitiyor,
vadi başlıyor.

Of, Trabzon'un doğusunda 258 kilometrekarelik bir kıyı şeridi değil; Solaklı ve Baltacı derelerinin denizden Pontik zirvelerine kadar tırmandığı iki havzanın adıdır. Bu portal ilçeyi yatay bir harita gibi değil, dikey bir kesit gibi anlatır.

Of ilçe merkezi ve sahil şeridi, kuşbakışı — Of ilçe merkezi: dar kıyı şeridine sıkışan yerleşim, D010 karayolu ve hemen arkasında başlayan yeşil yamaçlar.

Bir yükselti kuşağına dokunun

258km² yüzölçümü

43.591nüfus · 2022

1461Osmanlı hâkimiyeti

3Of'tan ayrılan ilçe

2.Türkiye'de çay alanı: Trabzon

Nereden başlanır

Of'u dört kapıdan okumak

İlçenin hikâyesi tek bir anlatıya sığmıyor: bir yanda beş yüzyıllık bir yerleşim tarihi, bir yanda Anadolu'ya hoca yetiştiren bir medrese kuşağı, bir yanda çay ve hamsiye bağlı bir kıyı ekonomisi, bir yanda da Uzungöl'e açılan vadi yolu.

Kapı 01 · Tarih

Opiunte'den Of'a

Antik kaynaklarda geçen liman adı, Lazca Oput'e, Rumca Ophis ve nihayet Of. 1461'deki Osmanlı hâkimiyetinden 1929 seline, oradan üç ilçenin ayrılışına kadar süren bir yerleşim tarihi.

Zaman çizelgesine git →

Kapı 02 · İlim

Of uleması ve icazet zinciri

Neredeyse her köyünde bir medrese bulunan bir vadi. Hafızlık, sarf-nahiv, fıkıh ve icazet töreni; ardından Anadolu'nun dört bir yanına dağılan "Oflu hocalar".

Geleneği oku →

Kapı 03 · Geçim

Çay, hamsi, fındık

Trabzon, Türkiye'de çaylık alan bakımından Rize'den sonra ikinci sırada; Of ise ilin çayda öne çıkan ilçelerinden biri. Mayısta başlayan sürgün takvimi bütün yılı düzenler.

Verilere bak →

Kapı 04 · Rota

Vadiyi yukarı çıkmak

Sahilden Solaklı boyunca güneye: Bölümlü, Çaykara, Uzungöl. Bir günlük kısa turdan üç günlük yayla planına kadar hazır güzergâhlar.

Rotaları gör →

Bu ay öne çıkan

Solaklı Vadisi: bir yol, altı iklim

Coğrafya

49 kilometrelik dikey yolculuk

Sahilden Uzungöl'e uzanan güzergâh boyunca çay terasları, kestane ormanları ve yayla otlakları art arda gelir. Aynı gün içinde deniz seviyesiyle 2000 metreyi görebilirsiniz.

Miras

Hapsiyaş (Kiremitli) Köprüsü

Bölümlü'de, 1930'lu yıllarda yaya, araç ve hayvan geçişi için yapılmış Cumhuriyet dönemi köprüsü. Vadinin ulaşım tarihini okumak için iyi bir durak.

Doğa

Pileki Mağarası

Karadeniz mutfağının taş fırın tabanı olan "pileki" taşının çıkarıldığı oluşum. Doğal olduğu kadar zanaat tarihine ait bir yer.

Sayılarla

Bir asırda nüfus eğrisi

1927'de 64 binin üzerindeki ilçe nüfusu, Çaykara (1948), Dernekpazarı ve Hayrat'ın ayrılması ve kentlere göçün etkisiyle bugün 43 bin bandında. Eğri, idari sınır değişiklikleriyle birlikte okunmalı.

Demografi sayfası

Of ilçe nüfusu

1927 – 2022 · sayım yılları

Kayıt ve referans

Aramak, saymak, doğrulamak

Portalın dört sayfası gezi rehberi değil, başvuru kaynağı olarak tasarlandı. Bir sözcüğün anlamını, bir mahallenin eski adını ya da bir bilginin kaynağını aramak için buradan başlayın.

68 kayıt

Mahalleler ve Köyler

Of'un bütün yerleşimleri, bugünkü ve 1960'lı yıllardaki ad değişikliği öncesindeki adlarıyla. Vadinin nüfus tarihi en somut hâliyle bu listede okunur.

Tam listeye git → 50 madde

Of Ağzı Sözlüğü

Aranabilir yöre sözlüğü ile ağzın ses ve çekim özellikleri. Lazut, meci, pancar, gideruk: sözvarlığının dört tarihsel katmanı bir arada.

Sözlüğü aç → 14 soru

Sık Sorulan Sorular

Uzungöl Of'ta mı, Of ağzı Lazca mı, ne zaman gitmeli, Oflu hoca ne demek? En çok merak edilenlerin kısa yanıtları.

Soruları gör → 15 kaynak

Kaynakça ve yöntem

Kullanılan kaynaklar, izlenen ilkeler ve yayın öncesi doğrulanması gereken kalemler. Tartışmalı bilgilerin neden tartışmalı olduğu burada açıklanır.

Kaynaklara bak →

Ana sayfa / Gezi / Galeri

Galeri

Vadi, sahil, çay bahçesi ve yayla kuşağından kareler. Bir görsele dokununca büyür; ok tuşlarıyla gezinebilirsiniz.

Çay bahçelerinin teraslı dokusu: yamaç, eğim çizgisini izleyen sıralar hâlinde işlenir.

Nasıl bakılır

Galerideki kareler rastgele dizilmemiştir; portalın geri kalanıyla aynı mantığı izler ve yükselti sırasına göre gider. Sahilden başlar, çay kuşağından geçer, orman ve yayla kuşağında biter. Aynı sırayı takip ederek bakarsanız, ilçenin dikey kesitini fotoğraflar üzerinden bir kez daha görmüş olursunuz.

Bir kareye dokunduğunuzda tam ekran açılır. Klavyede sağ ve sol ok tuşlarıyla gezinebilir, Esc ile kapatabilirsiniz. Her karenin altındaki kısa açıklama, o karenin hangi kuşağa ait olduğunu söyler.

Bazı karelerin çözünürlüğü sınırlıdır; sayfa yükünü makul tutmak için görseller sıkıştırılmıştır. Yüksek çözünürlüklü kullanım için aşağıdaki katkı bölümüne bakın.

Kareler

Fotoğraf katkısı

Galeri açık uçludur ve eksikleri var. Aşağıdaki konularda elinde fotoğraf olanların katkısı, portalın en çok ihtiyaç duyduğu şeydir.

Aranan kareler
Konu	Neden gerekli
Serender	Kırsal mimarinin en tanınan yapısı; sitede yalnızca çizimle temsil ediliyor
Hamsi tezgâhı, kış sabahı	Kış ekonomisinin görünür yüzü
Pileki taşı ve ekmek	Mutfak ile jeolojinin kesiştiği tek nokta
Of çarşısı, pazar günü	İlçe merkezinin gündelik hayatı
Yayla şenliği, horon	Kültür sayfasının en zayıf görsel kısmı
Arşiv fotoğrafları	Tarih ve nüfus sayfaları için dönemsel karşılaştırma
Kuymak ve sofra	Mutfak sayfası için

Aile arşivlerinden çıkan eski kareler, teknik kalitesi düşük olsa bile özellikle değerlidir; belge niteliği taşırlar. Gönderirken mümkünse çekim yılını, yerini ve fotoğrafı çekenin adını belirtin.

Katkılarınızı İletişim sayfasındaki e-posta adresinden iletebilirsiniz.

Kullanım koşulları

Bu portal bağımsız bir kültür çalışmasıdır ve telif konusunda titiz davranmayı ilke edinir. Galerideki her görselin kaynağı ve kullanım izni ayrı ayrı değerlendirilir; sahibi belirsiz ya da izni netleşmemiş görseller yayına alınmaz.

Katkı gönderirken fotoğrafın size ait olduğunu ya da yayınlanması için gerekli izne sahip olduğunuzu belirtmeniz gerekir. Talep etmeniz hâlinde fotoğrafın altında adınız kaynak olarak gösterilir.

Portaldaki metinler kaynak gösterilerek alıntılanabilir. Görseller için ise ayrıca izin alınması gerekir; hepsi bu portalın mülkiyetinde değildir.

Deniz bitiyor,vadi başlıyor.