40°56′42″K 40°15′52″D Rakım 10 m → 3300 m 258 km²

Deniz bitiyor,
vadi başlıyor.

Of, Trabzon'un doğusunda 258 kilometrekarelik bir kıyı şeridi değil; Solaklı ve Baltacı derelerinin denizden Pontik zirvelerine kadar tırmandığı iki havzanın adıdır. Bu portal ilçeyi yatay bir harita gibi değil, dikey bir kesit gibi anlatır.

Of ilçe merkezi ve sahil şeridi, kuşbakışı — Of ilçe merkezi: dar kıyı şeridine sıkışan yerleşim, D010 karayolu ve hemen arkasında başlayan yeşil yamaçlar.

Bir yükselti kuşağına dokunun

258km² yüzölçümü

43.591nüfus · 2022

1461Osmanlı hâkimiyeti

3Of'tan ayrılan ilçe

2.Türkiye'de çay alanı: Trabzon

Nereden başlanır

Of'u dört kapıdan okumak

İlçenin hikâyesi tek bir anlatıya sığmıyor: bir yanda beş yüzyıllık bir yerleşim tarihi, bir yanda Anadolu'ya hoca yetiştiren bir medrese kuşağı, bir yanda çay ve hamsiye bağlı bir kıyı ekonomisi, bir yanda da Uzungöl'e açılan vadi yolu.

Kapı 01 · Tarih

Opiunte'den Of'a

Antik kaynaklarda geçen liman adı, Lazca Oput'e, Rumca Ophis ve nihayet Of. 1461'deki Osmanlı hâkimiyetinden 1929 seline, oradan üç ilçenin ayrılışına kadar süren bir yerleşim tarihi.

Zaman çizelgesine git →

Kapı 02 · İlim

Of uleması ve icazet zinciri

Neredeyse her köyünde bir medrese bulunan bir vadi. Hafızlık, sarf-nahiv, fıkıh ve icazet töreni; ardından Anadolu'nun dört bir yanına dağılan "Oflu hocalar".

Geleneği oku →

Kapı 03 · Geçim

Çay, hamsi, fındık

Trabzon, Türkiye'de çaylık alan bakımından Rize'den sonra ikinci sırada; Of ise ilin çayda öne çıkan ilçelerinden biri. Mayısta başlayan sürgün takvimi bütün yılı düzenler.

Verilere bak →

Kapı 04 · Rota

Vadiyi yukarı çıkmak

Sahilden Solaklı boyunca güneye: Bölümlü, Çaykara, Uzungöl. Bir günlük kısa turdan üç günlük yayla planına kadar hazır güzergâhlar.

Rotaları gör →

Bu ay öne çıkan

Solaklı Vadisi: bir yol, altı iklim

Coğrafya

49 kilometrelik dikey yolculuk

Sahilden Uzungöl'e uzanan güzergâh boyunca çay terasları, kestane ormanları ve yayla otlakları art arda gelir. Aynı gün içinde deniz seviyesiyle 2000 metreyi görebilirsiniz.

Miras

Hapsiyaş (Kiremitli) Köprüsü

Bölümlü'de, 1930'lu yıllarda yaya, araç ve hayvan geçişi için yapılmış Cumhuriyet dönemi köprüsü. Vadinin ulaşım tarihini okumak için iyi bir durak.

Doğa

Pileki Mağarası

Karadeniz mutfağının taş fırın tabanı olan "pileki" taşının çıkarıldığı oluşum. Doğal olduğu kadar zanaat tarihine ait bir yer.

Sayılarla

Bir asırda nüfus eğrisi

1927'de 64 binin üzerindeki ilçe nüfusu, Çaykara (1948), Dernekpazarı ve Hayrat'ın ayrılması ve kentlere göçün etkisiyle bugün 43 bin bandında. Eğri, idari sınır değişiklikleriyle birlikte okunmalı.

Demografi sayfası

Of ilçe nüfusu

1927 – 2022 · sayım yılları

Kayıt ve referans

Aramak, saymak, doğrulamak

Portalın dört sayfası gezi rehberi değil, başvuru kaynağı olarak tasarlandı. Bir sözcüğün anlamını, bir mahallenin eski adını ya da bir bilginin kaynağını aramak için buradan başlayın.

68 kayıt

Mahalleler ve Köyler

Of'un bütün yerleşimleri, bugünkü ve 1960'lı yıllardaki ad değişikliği öncesindeki adlarıyla. Vadinin nüfus tarihi en somut hâliyle bu listede okunur.

Tam listeye git → 50 madde

Of Ağzı Sözlüğü

Aranabilir yöre sözlüğü ile ağzın ses ve çekim özellikleri. Lazut, meci, pancar, gideruk: sözvarlığının dört tarihsel katmanı bir arada.

Sözlüğü aç → 14 soru

Sık Sorulan Sorular

Uzungöl Of'ta mı, Of ağzı Lazca mı, ne zaman gitmeli, Oflu hoca ne demek? En çok merak edilenlerin kısa yanıtları.

Soruları gör → 15 kaynak

Kaynakça ve yöntem

Kullanılan kaynaklar, izlenen ilkeler ve yayın öncesi doğrulanması gereken kalemler. Tartışmalı bilgilerin neden tartışmalı olduğu burada açıklanır.

Kaynaklara bak →

Ana sayfa / Pratik / Takvim

Of'un yıl takvimi

İlçede zaman aylarla değil hasat, göç ve dönüşle ölçülür. Bu sayfa, yılın hangi döneminde neyin olduğunu gösterir.

Yılın ritmini belirleyen hasat. Mayısta başlar, eylülde biter.

Üç takvim üst üste

Of'ta aslında tek bir yıl değil, birbirinin üzerine binmiş üç ayrı takvim işler. Bunları ayırmadan bakıldığında ilçenin ritmi anlaşılmaz.

Birbiriyle çakışan üç döngü
Takvim	Belirleyici	Zirve dönemi
Tarım takvimi	Çay sürgünleri, mısır ve fındık hasadı	Mayıs – Eylül
Göç takvimi	Yayla çıkışı ve hemşehrilerin izin dönemi	Haziran – Ağustos
Deniz takvimi	Hamsi sezonu	Kasım – Şubat

Bu üçlünün en önemli özelliği, ilk ikisinin üst üste binmesi ve üçüncüsünün tam karşı kutupta durmasıdır. İlçe yılın bir yarısında yukarı ve dışa açılır, diğer yarısında aşağı ve içe kapanır. Ekonomik sonucu Ekonomi, demografik sonucu Nüfus sayfasında ele alınmıştır.

Dönem dönem yıl

Aşağıdaki kartlar, yılın her dönemini ilçedeki karşılığıyla birlikte verir.

Ağustos meselesi

Yılın tek bir ayı, ilçenin bütün dengelerini belirler. Ağustosta dört şey aynı anda olur: ikinci çay sürgünü devam eder, yayla şenlikleri yapılır, düğün mevsimi zirveye çıkar ve ilçe dışında yaşayan hemşehriler izne gelir.

Sonuç, nüfusun resmî rakamın belirgin biçimde üzerine çıkması, konaklamanın bulunamaması, salonların aylar öncesinden dolması ve çarşının yılın en yüksek cirosunu yapmasıdır. Aynı sıkışma, ilçeyi ilk kez görmek isteyen bir ziyaretçi için en kötü zamanlamayı da yaratır.

Bu yoğunluk bir sorun olduğu kadar bir imkândır. İlçenin yıla yayılamayan talebi, turizmin neden hâlâ "geçiş geliri" düzeyinde kaldığını açıklar; sekiz haftaya sıkışan bir talep, on iki aya yayılan bir yatırımı desteklemez.

Ziyaretçi için özet

Amaca göre en uygun dönem
Ne için geliyorsunuz	En uygun dönem
Yayla ve şenlik	Temmuz – Ağustos
Sakin gezi ve fotoğraf	Eylül – Ekim
Yeşilin en canlı hâli	Nisan – Mayıs
Balık ve sahil hayatı	Kasım – Şubat
Çay hasadını görmek	Mayıs sonu – Haziran
Kalabalıktan kaçmak	Eylül ikinci yarısı

Genel öneri eylüldür: hava ılıman, yayla yolları hâlâ açık, kalabalık dağılmış ve son çay sürgünü sürüyor olur. Ayrıntılı planlar Rota Önerileri, mevsimlik uyarılar Ulaşım ve Bilgiler sayfasındadır.

Deniz bitiyor,vadi başlıyor.